Anton de Kom
0

Tim&Paul& Anton de Kom

De laatste keer dat Tim&Paul over Anton de Kom schreven was het hek van de dam. Boze tongen beweerden dat we ons schuldig maakten aan koloniale verkrachting. We gaan in het Rijksmuseum op zoek naar eerherstel.

Wat Tim&Paul betreft zijn er in Nederland twee boeken geschreven: Max Havelaar van Eduard Douwes Dekker en Wij Slaven van Suriname van Anton de Kom. De laatstgenoemde auteur heeft nu een soort van standbeeld in het atrium van het Rijksmuseum. Een soort van, want het is slechts een voorstudie. U heeft wellicht gehoord van een ander recentelijk aangekocht beeldhouwwerk van Adriaen de Vries, á een miljoentje of soit. Maar het beeld van de Kom is bij voorbaat interessanter. Het gaat namelijk over een man waar u nog nooit van heeft gehoord. Tenzij u aan het Anton de Komplein in de Bijlmer woont.

Anton de Kom Wij slaven van suriname
Lees dit.

Anton de wie?

Anton de Kom, u weet wel, van Wij Slaven van Suriname? De verzetsheld, auteur en activist? Nee? De Kom schreef in 1930 dus Wij Slaven, en had daarmee een primeur te pakken – het was het eerste boek over Surinaamse geschiedenis geschreven door een Surinamer. Het ging ook over álle Surinamers. Omdat er amper Surinaamse geschiedenis werd gegeven op school besloot De Kom zelf maar een historisch werk te schrijven. Hij werd onder andere beïnvloed door John Gabriel Stedtman – een man die een verslag schreef over zijn verblijf in Suriname aan het einde van de achttiende eeuw. Hij publiceerde ook in Jef Lasts’ Links Richten, een tijdschrift voor rooie rakkers.

Anton de Kom Links richten
That’s racist yo

Tijdens de oorlog verzette De Kom zich fel tegen de Duitse overheersing en werd lid van het Haagse verzet. Hij hield zich bezig met het verspreiden van illegale kranten en het schrijven voor o.a. De Vonk. Tegen het einde van de oorlog werd hij opgepakt door de SD en kwam achtereenvolgens in  Sachsenhausen, Neuengamme en Sandbostel terecht. In dat laatste kamp overleed hij. Voor zijn daden kreeg hij in 1982 postuum het Verzetsherdenkingskruis aangereikt.

Gedoe avant la lettre

Anton de Kom Anton de Komplein

Nu staan er in Nederland behoorlijk was standbeelden van mensen die ze niet verdienen, neem het dynamische duo Pieterzoon Coen en Van Heutsz. Een beeld voor de Kom is dan ook wat geloofwaardiger. In 2006 verscheen het dan ook, op het Anton de Komplein in Amsterdam Zuid-Oost. Maar niet iedereen was daar blij mee – de afbeelding van De Kom als halfnaakte man verdeelde de publieke opinie. Enerzijds een symbool voor sterkte en weerbaarheid, en anderzijds kun je het interpreteren als een verwijzing naar het feit dat slaven geen kleding mochten dragen. Het is maar hoe u er zelf stelling in neemt.

Afijn. Het standbeeld staat in de Bijlmer, maar de studie in het Rijksmuseum. Tim&Paul hopen van harte dat de naam van De Kom hiermee meer bekendheid gaat genieten en de museumbezoekers die zonder droge ogen de tentoonstellingen verlaten ook dit verhaal opnemen in hun historische sensatie.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *